ΧΑΛΑΝΔΡΙΑΝΗ
Μαζί με το κοντινό Καστρί, η Χαλανδριανή στη Σύρο θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους οικισμούς της Πρωτοκυκλαδικής περιόδου (2700-2200 π.Χ.) που βρέθηκε στην Ελλάδα.
Ουσιαστικά ο προϊστορικός οικισμός βρίσκεται κάτω από τον σύγχρονο οικισμό της Χαλανδριανής στο βόρειο τμήμα της Απάνω Μεριάς της Σύρου. Δεν έχει ερευνηθεί πλήρως όμως θεωρείται πολύ εκτεταμένος και ίσως ο σημαντικότερος του νησιού. Ωστόσο, ανάμεσα στην Χαλανδριανή και στο Καστρί έχει εντοπιστεί το νεκροταφείο της Χαλανδριανής στο οποίο έχουν ανακαλυφθεί περισσότεροι από 600 τάφοι. Το νεκροταφείο είναι το μεγαλύτερο έως τώρα της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού στις Κυκλάδες.
Οι τάφοι χρονολογούνται στο 2700-2300 π.Χ. και περιείχαν ποικίλα κτερίσματα όπως πήλινα σκεύη με χαραγμένες και ζωγραφισμένες απεικονίσεις πλοίων, υποδηλώνοντας την ιδιαίτερη σχέση του οικισμού με τη θάλασσα. Άλλα αντικείμενα που βρέθηκαν στη Χαλανδριανή, περιλαμβάνουν κοσμήματα, αγγεία, οικιακά σκεύη, πυξίδες και όπλα, καθώς και τα περίφημα κυκλαδίτικα ειδώλια. Τα ευρήματα από τη Χαλανδριανή φιλοξενούνται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Σύρου, καθώς και στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών.
Ένα δύσβατο μονοπάτι συνδέει την προϊστορική Χαλανδριανή της Σύρου με το Καστρί. Είναι καλύτερο λοιπόν να το διασχίσεις με τη βοήθεια ενός έμπειρου οδηγού.
